Hatch Act nedir?
Hatch Act, bazı kamu çalışanlarının siyasi aktivitelerini engelleyen ve 1939’da yürürlüğe giren federal bir yasadır.
Yasanın amacı federal programların partizan bir şekilde yönetilmesini engellemek, federal çalışanları işyerindeki siyasi baskıdan korumak ve federal çalışanların siyasi bağlılığa değil liyakate dayalı olarak ilerlemesini sağlamaktır.
Amerikan Başkanı ve Başkan Yardımcısı dışındaki tüm federal yürütme organı çalışanları (Amerikan Posta Servisi dahil) Hatch Yasası kapsamındadır. Yarı-zamanlı çalışanlar bile bu kanunun kapsamındadır ve tüm çalışanlar izinleri sırasında dahi bu kanun kapsamında kalmaya devam etmektedir.
Hatch Yasası’nın Kapsamı Nedir?
‘Hatch Yasası’ genellikle federal hükümetin yürütme organlarında çalışanlar için geçerlidir. Kanunun amacı partizan siyasi etkiden ve baskıdan uzak bir federal işgücünü sürdürmektir.
Bu kapsamda sigortalı bir çalışan;
- Partili bir seçimde kamu görevine aday gösterilemez veya seçilemez,
- Resmi etkisini veya nüfusunu bir seçimin sonucuna müdahale etmek ya da etkilemek için kullanamaz,
- Çalıştığı makamdan önce işi olan hiç kimsenin herhangi bir siyasi faaliyete katılımını bilerek teşvik edemez veya caydıramaz,
- Parti için bağış ve katkı talep edemez ve kabul edemez,
- Siyasi bağış etkinliğine ev sahipliği yapamaz,
- Başkalarını siyasi bir etkinliğe davet edemez,
- Siyasi bağış toplama etkinliğine bilet satamaz,
- Siyasi katkı talep eden içerikli bir e-postayı dağıtmak, çoğaltmak, göndermek, iletmek için herhangi bir e-posta hesabından kullanamaz.
Ek kısıtlamaları olan bazı çalışan gruplar da bulunur. Bunlar, istihbarat ve icra türü kurumlarda istihdam edilen kişilerdir (Başkan tarafından, Senato’nun tavsiyesi ve onayı ile atanan çalışanlar hariç).
Bu kurumlar arasında; Federal Seçim Komisyonu, Seçim Yardım Komisyonu;, Federal Soruşturma Bürosu, Gizli servis, Merkezi İstihbarat Teşkilatı, Ulusal Güvenlik Konseyi, Ulusal Güvenlik Ajansı, Savunma İstihbarat Teşkilatı, Merit Sistemleri Koruma Kurulu, Ulusal Jeo-Uzaysal İstihbarat Teşkilatı, Adalet Bakanlığı Ulusal Güvenlik Bölümü gibi kurumlar bulunur.
Hatch Act kapsamına giren çalışanlar tarafsız bir seçimde aday olabilir, istedikleri gibi oy kullanabilir, seçmen kayıt çalışmalarına yardımcı olabilir, tarafsız kampanyalara katılabilir, siyasi kampanyalara maddi yardımda bulunabilir ve partilere üye olabilir.
Hatch Yasası İhlal Edilirse Ne Olur?
Hatch Yasası’nı ihlal eden bir çalışan, federal hizmetten uzaklaştırma, not düşürme, 5 yılı aşmayacak bir süre için federal hizmetten uzaklaştırma, görevden uzaklaştırma, kınama mektubu veya 1000 doları aşmayacak şekilde para cezası da dahil olmak üzere çeşitli disiplin cezalarına tabi olacaktır.
Yasanın çalışanlar üzerindeki kontrolünü U.S. Office of Special Counsel (Amerikan Özel Hukuk Bürosu, OSC) yapar. OSC, yasa hakkında tavsiye niteliğinde görüşler sunarak Hatch Yasasına uyumu teşvik eder. Hatch Yasası Birimi ayrıca Hatch Yasası ihlalleri iddialarını soruşturarak kanuna uygunluğu denetler. İhlalin niteliğine ve ciddiyetine bağlı olarak OSC, bir çalışana karşı disiplin cezası talep edebilir.
