Beyaz Yaka Suçları: Nedir, İlginç Örnekleri Nelerdir?

Beyaz yaka suçları nelerdir?

Beyaz yaka suçları; şiddet içermeyen ve maddi değerleri hedef alan, iş dünyasında profesyonel olarak görev yapan kimseler tarafından işlenen suçlardır.

Örnek olarak;

  • Kamudaki yolsuzluklar,
  • Sağlık hizmetlerindeki dolandırıcılık faaliyetleri,
  • Mortgage dolandırıcılıkları,
  • Menkul kıymet dolandırıcılığı,
  • Kara para aklama

gibi suçlar beyaz yaka suçları kapsamında değerlendirilir.

Amerika’da yakın tarihte yaşanmış beyaz yaka suçlarından bazı örnekler ise şunlar:

Enron

FBI tarihinin en geniş kapsamlı ve karmaşık beyaz yaka suçu soruşturması, enerji şirketi Enron’a yapılmıştı. Enron’un 2001 yılının Aralık ayında iflas etmesinin ardından FBI’ın Houston Saha Ofisi 45 ajanın ve destek personelinin katıldığı çok büyük bir soruşturma başlattı. Enron Görev Gücü kuruldu ve şirketin genel merkezinde dokuz gün süren bir arama yapıldı. Sonuçta 168 milyon doların üzerinde varlığa el konuldu ve ‘bilgi ticareti’ suçunun işlendiğine yönelik delillere ulaşıldı. Elde edilen kanıtlara göre Enron Kaliforniya’da enerji için olması gerekenden fazla ücret alıyor, uluslararası varlıklarını ve kazanç beyanlarını manipüle ediyordu. 5 yıllık soruşturma kapsamında 1800’den fazla görüşme gerçekleştirildi, 3000 kutunun üzerinde delil toplandı. Aralarında şirketin CEO’su, CFO’su ve üst düzey yöneticilerinin bulunduğu 22 kişi mahkum edildi.

Enron’un iflası öyle büyük bir etki yarattı ki, halkın şirketlere olan güvenini yeniden sağlamak için yeni bir yasa çıkarıldı. SOX (Sarbanes-Oxley) Yasası olarak bilinen bu yasa, mali tablolardaki ve resmi evraklardaki bilgilerin doğruluğunu denetleyerek yatırımcıları korumayı amaçlıyordu. Yasa kapsamında şirketlerin muhasebe uygulamalarındaki eksiklerinin kapatılması, kuralların sağlamlaştırılması, şirket yöneticileri ve mali müşavirlere hesap verme zorunluluğu getirilmesi ve şeffaflığa öncelik verilmesi gibi adımlar atıldı. Bu yasayla aynı zamanda kurumsal suistimale yönelik cezalar artırıldı ve muhasebe alanındaki şirketleri denetleyen bir kurul (Public Company Accounting Oversight Board) oluşturuldu.

Kayıp Hayaller Operasyonu

2010 yılının Mart ayında FBI tarafından düzenlenen ‘Kayıp Hayaller Operasyonu’ (Operation Stolen Dreams), ülke çapındaki mortgage dolandırıcılığına karşı yapılan bir operasyondu ve yaklaşık 500 kişinin tutuklanmasına yol açtı. Başsavcı Eric Holder, bu dolandırıcılığın birçok insanın hayatını kararttığını vurgularken “Bu operasyon ülke çapında görülen mortgage dolandırıcılığı eğilimlerini ortaya çıkardı. Mortgage dolandırıcılığı, yaşlıları ve göçmen topluluklarını da hedef alabiliyor“, ifadelerini kullanmıştı. 2010’un Haziran ayında soruşturma sonlandırıldığında toplamda 330 kişi tutuklanmış, 11 milyon dolara yakın para geri alınmış, yaklaşık 2 milyar dolar kayıp ortaya çıkmıştı. Kayıp Hayaller Operasyonu, mortgage dolandırıcılığının göçmen komünitelerini nasıl etkileyebileceğini de gözler önüne serdi. Örneğin Miami’de ortaya çıkan bir olayda iki kişinin Haiti göçmenlerini hedeflediği, mağdurların kişisel bilgileriyle sahte belgeler üreterek konut kredisi aldığı ortaya çıktı.

Kumarhane bombalama olayı

1980 yılının Ağustos ayında, Nevada’da bulunan Harvey’s Resort Hotel and Casino’ya bir bomba yerleştirildi. Bomba, IBM marka fotokopi makinesi görünümündeki bir cihazın içine yerleştirilmişti ve beraberindeki bir not, bombanın aşırı hassasiyeti nedeniyle hareket ettirilmemesi gerektiğini belirtiyordu. Bombayı yerleştiren John Birges Sr., bombayı etkisiz hale getirmek için yapılması gerekenleri kolluk kuvvetlerine bildirmek için 3 milyon dolar nakit para talep etti. Bomba imha ekipleri ve uzmanlar bombayı etkisiz hale getirmede başarısız oldu. Sonunda kutuları ayırmak için bir C4 patlayıcı kullanıldı, ancak bu bombanın patlamasına sebep oldu. Kumarhanede ciddi hasar oluştu. Neyse ki olaydan kısa süre önce bina tahliye edilmişti ve can kaybı yaşanmadı. Soruşturma sonucunda bombayı yerleştiren John Birges Sr. fidye parasını alamadan yakalandı ve mahkum edildi. Suç ortakları olan oğullarının cezaları, yetkililerle işbirliği yaptıkları gerekçesiyle ertelendi.

Katrina Kasırgası dolandırıcılığı

Katrina Kasırgası, 29 Ağustos 2005 tarihinde New Orleans’ı vurduktan sonra FBI arama kurtarma çalışmalarına yardımcı olmak üzere 500 özel ajanı, istihbarat analistini ve personeli görevlendirdi. Hasar oldukça büyüktü; şehrin %80’inden fazlası sular altında kaldı. Çok sayıda insanın yardıma ihtiyacı vardı. Sel suları çekilip kayıplar artarken, diğer yandan afet mağdurlarına yardım etmek üzere bağış toplayan çok sayıda websitesi de açılmıştı. Fakat bu websitelerinden bazıları sahteydi.

Pilot olduğunu ve kasırga kurbanlarına yardım malzemeleri dağıttığını iddia eden bir dolandırıcı,New Orleans’taki bir yardım kampında yapılan yemek servisi sayılarını şişirmek için bir müteahhitten 20.000 dolar rüşvet alan iki federal yetkili, Oregon’da kendini Katrina kasırgası kurbanı olarak gösterip hükümetten yardım fonu almaya çalışan 6 kişi tutuklandı.

Kaynak: FBI, TIME, The Balance

Bu gönderiyi paylaşın:

Facebook
Twitter
LinkedIn
WhatsApp
Email