Çeşitli şirketler, kullanıcıların kredi notlarını belirlemek üzere kredi raporlarından ve matematik formüllerinden faydalanırlar. Bu skor ile ilgili kurumlar kredi kartı, mortgage ve sigorta gibi konularda ödemelerinizi vaktinde yapıp yapmayacağınızı ölçer ve faiz oranlarınızı belirler.

Kredi skorunuz, tüm bunlar dikkate alınarak size verilen bir puandır. Kredi skorları 300 ile 850 arasında değişmektedir. 580’in altındaki bir kredi puanı, zayıf olarak kabul edilir. 740 üstü bir puan ise yüksek olarak değerlendirilir.

Kredi Raporu Nedir ve Neden Önemlidir?

Credit report (kredi raporu), şimdiye kadar kredilerle alakalı yaptığınız faaliyetlerin özetlendiği bir tür rapordur. Bu raporda aşağıdaki bilgilere yer verilir:

  • Adınız, adresiniz ve ‘SSN’iniz (Social Security Number)
  • Kredi kartlarınız
  • Borçlarınız
  • Ne kadar borcunuzun bulunduğu
  • Faturaları vaktinde ödeyip ödemediğiniz

Bu rapor, şirketler tarafından size kredi, ya da kredi kartı verilip verilmeyeceğine karar vermek üzere incelenir ve değerlendirilir. Bazı durumlarda iş başvurusuna bulunduğunuzda da işveren credit report’unuzu kontrol etmek isteyebilir. Telefon ve sigorta şirketleri de kredi raporunuzu inceleyip değerlendirebilir.

Kredi Skoru Hesaplanırken Nelere Dikkat Edilir?

Kredi puanlama modelleri tarafından dikkate alınan başlıca faktörler şunlardır:

  • Fatura ödeme geçmişiniz
  • Ödemediğiniz borçlarınız
  • Kredi hesaplarınızın sayısı ve türleri
  • Kredi hesaplarınızın ne zamandır kullanımda olduğu
  • Kullanıma açık kredilerinizin ne kadarını kullandığınız
  • Yeni kredi başvurularınız
  • Haciz ya da iflasa yol açan bir borcunuzun bulunup bulunmadığı, olduysa üzerinden ne kadar zaman geçtiği.

Amerika'da Kredi Skoru Oluşturmanın En İyi Yöntemleri

İlk olarak, önceden kalan herhangi bir borcunuzun bulunmadığınızdan emin olmalısınız.

Daha önce Amerika’da kredi kartı kullanmamış olsanız dahi, öğrenci kredileri gibi belli başlı ödemeler kredi büroları tarafından dikkate alınır ve kaydedilir. Bu yüzden başlarken kredi raporunuzu kontrol etmelisiniz.

Eğer daha önce Amerika’da öğrenci olarak bulunduysanız, çalıştıysanız, fatura ödediyseniz ya da ev kiraladıysanız bir kredi geçmişiniz var demektir. Bu durumda, kredi puanınıza uygun bir kredi kartı edinebilirsiniz.

Eğer bir kredi geçmişiniz yoksa, bazı şirketler sizden SSN (Sosyal Güvenlik Numarası) talebinde bulunabilir. Genellikle, çalışma iznine sahip göçmenler SSN numarasını ‘Çalışma İzni Belgesi’ olarak da bilinen EAD kartı ile beraber alır.

Borçlarınızı vaktinde ödediğinizi ve yüksek bir kredi puanını hak ettiğinizi kanıtlamanın en iyi yollarından biri, bir kredi kartı edinmektir. Eğer borçlarınızı vaktinde öderseniz hem skorunuz yükselir ve imkanlarınız artar; hem de sürekli olarak faiz ödemek durumunda kalmazsınız.

Yeni Göçmenler İçin Kredi Skorunu Hızla Yükseltmenin Etkili Yolları

Amerika’ya yeni göç edenler için kredi skorunu yükseltmenin çeşitli yolları vardır.

1. Borçlarınızı Her Zaman Vaktinde Ödeyin

Otomatik ödeme talimatları gibi hizmetler, borçlarınızı vaktinde ödemenize yardımcı olur. Eğer geçmişten kalan bir borcunuz varsa onu da kapatmalısınız.

2. Kredi Limitinize Dikkat Edin

Kredi puanınız hesaplanırken üst limite ne kadar yakın olduğunuza bakılır. Dolayısıyla bakiyelerinizi toplam kredi limitinize kıyasla daha düşük tutmanız gerekmektedir. Eğer bazı kredi kartlarınızı kapatıp tüm bakiyeleriniz için tek kart kullanmaya başlarsanız üst sınıra yaklaşırsınız ve bu durum kredi puanınızı düşürebilir. Uzmanlar, toplam kredi limitinizin %30’unu aşmamanızı önermektedir.

3. Kredi Geçmişiniz de Bir Kriterdir

Kredi puanlarınız belirlenirken daha önceki deneyimleriniz dikkate alınır. Geçmişte aldığınız kredi borçlarınızı vaktinde ödemiş olmanız da kredi puanınızın yüksek olmasını sağlayacaktır.

4. Sadece İhtiyacınız Olan Kredilere Başvurun

Kısa sürede çok sayıda kredi başvurusunda bulunmak bir dezavantajdır, çünkü karşı tarafta ekonomik durumunuzun kötüleştiği yönünde bir izlenim oluşabilir.

5. Kredi Raporlarınızı Kontrol Edin

Eğer kredi raporunuzda bir yanlışlık olduğunu düşünürseniz, mutlaka ilgili kuruma başvurarak düzeltmeye çalışın.

Düşük Kredi Skorunun Etkileri

Düşük bir kredi skoruna sahip olmanız durumunda karşılaşabileceğiniz bazı zorluklar:

  • Kredi çekmeniz zorlaşır.
  • Kredi kartı edinmeniz zorlaşır ve seçenekleriniz azalır.
  • Alabildiğiniz kredi kartları için yıllık ödeme yapmanız talep edilebilir.
  • Çekeceğiniz kredi için ödemeniz gereken faiz miktarı artabilir.

Yurtdışı Kredi Skorunu Amerika'ya Taşımak Mümkün mü?

Türkiye’de ya da yaşadığınız ülkede oluşturmuş olduğunuz kredi puanınızı Amerika’ya taşıyıp taşıyamayacağınızı merak ediyor olabilirsiniz. Maalesef kredi puanınızı bir ülkeden başka bir ülkeye taşımanız mümkün değildir.

Bu durum; bazı ülkelerin kredi geçmişlerinin uluslararası transfer edilmesine yasal olarak izin vermemesinden, Amerika’daki krediyle alakalı yasalardan ve farklı ülkelerin kredi puanlama sistemlerinin değişiklik göstermesinden kaynaklanır.

SSN ve ITIN ile Kredi Kartı Alma Süreci

Amerika’daki çoğu kuruluş, kredi kartı başvurusu yapanlardan bir Sosyal Güvenlik Numarası (SSN) talep edecektir. Bankalar, SSN bilgisi sayesinde müşterileri kimlik hırsızlığından korur. Ancak özellikle Amerika’ya yeni gelenler bir SSN’e sahip olmayabilir. Bu durumda, kredi kartı almanın başka yolları var.

Sosyal Güvenlik Numarası bulunmayan ve bu durumu bu numarayı almaya elverişli olmayan kimselere verilen ITIN (Bireysel Vergi Mükellefi Kimlik Numarası), başvurabileceğiniz alternatif yöntemlerden biri. SSN’in aksine, ITIN numaralarının periyodik olarak yenilenmesi gerekir. Bu numara, kredi kartı alırken faydalanabileceğiniz bir kimlik doğrulama yöntemidir.

Bazı durumlarda kimliğinizi doğrulamak için pasaport numaranızı da kullanabilirsiniz. Kredi kartı almak istediğinizde, tüm kurumların kendine has gereklilikleri olduğunu unutmamalısınız. Ancak American Express ve Bank of America gibi büyük banka zincirleri, ITIN veya pasaport bilgilerini sunanların başvurularını kabul ediyor. Capital One ve Wells Fargo ITIN sahiplerini kabul ederken, Chase de başvuru sahiplerinin SSN yerine ITIN sunmalarına izin veriyor. Discover, Citi ve Credit One ise kredi kartı başvurusu yapan kimselerin SSN sunmasını şart koşuyor.

Ön Ödemeli Kartlarla Kredi Skoru Oluşturabilir misiniz?

Amerika’ya yeni gelen ve SSN alan biri için ön ödemeli (prepaid) kartlar, günlük harcamalar ve finansal yönetim açısından kullanışlı olabilir. Ancak ön ödemeli kartlar, kredi kartlarından farklıdır. Geleneksel kredi kartlarının aksine, ön ödemeli kartlarla yapılan işlemler üç büyük kredi bürosuna (Experian, TransUnion ve Equifax) bildirilmez. Bu yüzden bu kartlarla kredi skoru oluşturamazsınız.

Bu kartları alışverişlerinizde ve fatura ödemelerinizde kullanabilir, ATM’lerden nakit para çekebilirsiniz. Ancak ön ödemeli bir kartla alışveriş yaptığınızda, karta yüklemiş olduğunuz kendi paranızı kullanırsınız. Bu kartlarla harcamalarınızı yönetebilirsiniz, ancak kredi skoru oluşturamazsınız.